شوخی و جدی

نامه سر گشاده به (استادم) خر!

خرکی خردمند مرا بود استاد
بجز راستی هیچ مرا یاد نداد

درود بر تو! ای موجود مهربان، ای بهتر از انسان، ای مظهر آزادگی و آزاد اندیشی خرد!

هر آدمی  زیاد می خورد، می گویند مثل خر می خورد! کی تو بیش از احتیاجت خوردی؟ آدم‌های ابله و نادان، پر گو و تنبل و تن پرور، از وزیر و وکیل و حاکم و پادشاه گرفته تا … را به تو تشبیه می کنند. اما تو کوشا ترینی. تو در تمام تاریخ هیچ کار ابلهانه ای نکردی. تو کاشف خط مستقیم هستی. تو دو بار پایت در چاله نمی‌افتد. در صورتیکه ما آدم‌ها در تاریخ مرتب اشتباهات مان را تکرار کردیم و می کنیم.  من به دلیل توهینی که در دوران تاریخ به تو شده، با تمام وجود از تو پوزش می‌خواهم. و به نشانه احترام، مجسمه‌ات را «تو ای استاد خردمندم» بالای درِ خانه‌ام  نصب کردم.*

تو صلح جویی، و مانند اسب، فیل و شتر در هیچ جنگی شرکت نکردی.تو دورو نیستی. تظاهربه هیچ نمی‌کنی تو. برای رسیدن به مقام والای خریت، تملق هیچ نگفتی و تعریف و تمجید هیچ نکردی. تو به درجه ای از فهم رسیدی که زبان تمام خران دنیا را درک می کنی.هیچ زمان ندیدم برای گشودن در دوستی با خران دیگر، از ملیت و مذهبش بپرسی. در جمع شما ندیدم که برای رسیدن به مال و مقام، چاپلوسی خر دیگری را بکنید. موقع خوردن آب در چشمه یا علف در چمن زار با هم جر و بحث نکردید و نجنگیدید. تو نژاد پرست نیستی، و خرهای قبیله خود را به خرهای دیگر ترجیح نمی دهی. بزرگواری تو همین بس، هر بدی که در باره تو می گویند، برویت نمی آوری و راه خود را ادامه میدهی. این بزرگترین درس تو به من است.
ما محتاج تو ایم و تو محتاج هیچ خری نیستی. حتی اگر تن ات بخارد خودت را به درخت، یا  دیوار می مالی. و یا خر غلت می زنی. من هم گاهی این چنین می کنم! مهر در چشمان زیبایت خوانده می شود.

در تمام دوران تاریخ  تو تحمل صدها ناسزا و شلاق، حتی سیخ صاحب ات را تحمل کردی. با یک هین راه افتادی، با یک چش، ایستادی. به یاد داری روزی که با بار پیاز به در خانه ما آمدی، صاحب ات آنقدر به کپل تو سیخ زده بود که زخمی شده بودی. من شیشه مرکورکروم را آوردم، و به کپل ات زدم، و چند تکه نان سنگک با سطلی آب به تو دادم. می دانم که تو آنقدر بزرگواری که گناه آن مرد بیچاره را می بخشی. آخر تو تنها نان آور خانواده او بودی. و آن بیچاره هر بدبختی که از حکومت کشیده بود، تلافی اش را سر تو در
می آورد.

من به دلیل صبر و بزرگواری و گذشت ات، و خدمتی که به بشر کردی، از تو سپاسگزارم. سرافرازم  از اینکه چندی از دوستان که مهرشان شامل حالم می شود، به من می گویند خری! هرچند آگاهم که لیاقت این نسبت را ندارم.
می دانم که تو با شعور تر از آن هستی که این نامه را حمل بر چاپلوسی من کنی، چون می دانی هیچ انتظاری از تو ندارم. تنها خواستم یاد آوری کنم، که من (شاید چندی دیگر) ارزش خدمت های تو را به نوع خود می دانیم. و سکوت تو، صبر تو، گذشت تو، دلیل بر خردمندی توست، نه نادانی!

پیشانی بلندت را که نشانی از هوش و خرد توست می بوسم.

*با مبلغ ناچیز ۱۲۵ یورو نام و تاریخ تولد شما در اندازه  ۱۶ در ۸  روی پلاک آلومینیوم سیاه با خط سپید، نوشته می شود. این نشان خریت شما و قبول خر به عنوان استاد است!

در ضمن هرچه گشتم خر مهره پیدا نکردم. اگر یک گردنبند خر مهره برایم بفرستید، به گردن خود و استادم آویزان خواهم کرد. قبل از فرستادن به گردن خودتان امتحان کنید!
پیشاپیش از شما سپاسگزارم.

از کسانی که به خانه من می آیند خواهش می کنم پیش از ورود به به استادم درود بگویند!

دوستدارت اردوخانی- ۱۲ شهریور ۱۳۸۸- ۳ سپتامبر ۲۰۰۹

بازنده ندارد!

قمار بازی می کنم،
می برم، شاد،
دیگری می بازد، غمگین،
پشیمان!

عشق باری می کنم،
می برم، مست،
دیگری هم می برد،
مست تر از من.
عشق بازی پشیمانی ندارد!!

عشق بازی، بازی دگری است،
بازنده ندارد!!

21 مرداد 1388 ـ 10 ا.ت 2009 ـ بروکسل ـ اردوخانی

خداوندا تو خیلی خونه داری،کنار هر خونه خیلی بی خونه داری!تو هر ده کوره یک خونه داری،
تو هر شهری تو صدها خونه داری.اگر هرشبِ سال، تو یک خونه‌ات بخوابی،بازم چند هزار خونه زیادی میاری!
تو هر خونه یه متولی و یه امام داری.هزاران متملق و دروغگو داری.

خداوندا خونه ات خالیست همیشه،چرا این خونه هیچوقت پر نمیشه؟!خونه ات، مسجد و سیناگوگ و کلیساست،
یا اینکه معبد زرتشت و بوداست.
کنار این خونه ها، صدها گرسنه بی خانمان نشسته. همه از زندگی دست شسته.
جایی که فقیره نداره زیر سرما و گرما یه لونه،می‌خوای چکار کنی این همه خونه؟

خداوندا اگر که تو خدایی،بده به هرکسی یک سرپناهی!شاید که این خونه ها همش چاخانه، واسه اینکه دکان مفت خوران برجا بمونه.

۲۵ مرداد 1388 ــ۱۴ اوت 2009 ـ بروکسل ـ اردوخانی

نکند دروغ می گویند؟!

من در شوره زار زاده شدم،
تشنه ام، تشنه!

می گویند: دشتی سر سبز و خرم بوده،
با درختان سر به فلک کشیده،
آهوان زیبا
پرندگان خوش آواز،
پروانه های رنگارنگ،
و گل‌های رنگارنگ
که عطرش مست می کرد.
چشمه های فراوان از کوهساران.
من که ندیدم، تنها شنیدم!

من، جز شوره زار چیزی نمی بینم،
جز خار، اینجا و آنجا گیاهی نمی بینم.
جز مار، ملخ و عقرب، موجودی نمی بینم.

من در شوره زار زاده شدم،
تشنه ام، تشنه!
نکند دروغ می گویند؟!

21 مرداد 1388- 12 اوت 2009- ابوالفضل اردوخانی-بروکسل

تنها برای تو پیانو می زدم

خسته بودم، خسته. خسته ز خود. خسته ز هرچه می دیدم و می شنیدم. خسته ز خاطراتم که همچو باری بر وجودم سنگینی می کرد. خسته ز هوایی که می بلعیدم و وجودم را مسموم می کرد. بیزاز، بیزار ز خود و هرچه مرا احاطه می کرد.

در چنین حالی تلفن به صدا درآمد. نازنینی، مهربانی، دوستی که صدایش را خوب می شناختم، حالم را پرسید. گفتم آنچه احساس می کردم.
گفت: امشب دو بلیت کنسرت پیانو موتزارت دارم و فلان پانیست معروف هم می نوازد، بیا با هم برویم.
گفتم: حوصله هیچ کس و هیچ کاری ندارم. از او اصرار و از من انکار. بالاخره آمد با هم به کنسرت رفتیم.

سالن کنسرت، نه بزرگ بود  و نه کوچک، ولی با شکوه. ما طبقه همکف، میان سالن، دو سه ردیف مانده به آخر نشستیم.

پس از چه مدتی، نمی دانم؟! این آهنگ پیانو چنان در وجودم رخنه کرد که گویی خستگی از جسم و جانم آرام بیرون می رود. Wolfgang Amadeus Mozart – Piano Concerto No. 21 – Andante

آرام، آرام احساس کردم سبک شدم. جسم بازیچه ای شد در دست روان. بی اختیار از جای برخاستم. چرخان و چرخان به طرف پایین آمدم، تا به دم سن رسیدم. آنجا هم به چرخش ادامه دادم. در آن حال، روشنایی سن گاهی به زیبایی ماه شب چهارده می شد. گاه دگر چون ابروی زیبارویی. چراغ های کم نور سالن کنسرت چون شهابی که از یک جا بر می‌خاست، بر ستاره دیگری فرو می آمد و من از این ستاره به آن ستاره پرواز می کردم.  از پله های کنار سن، مستان و چرخان بر روی سن رفتم و جلوی پیانیست به چرخش ادامه دادم. نمی دانم چه مدت گذشت که پیانیست از نواختن باز ایستاد، حضار آغاز به دست زدن کردند. من هم ز چرخش باز ایستادم. هنوز مست بودم، ز خود بی خود. با دست زدن طولانی حاضرین، پیانیست با اشاره به من، گویی که من همکارش بودم. سپس دست مرا گرفت و کنار پیانو برد، و با لبخندی در حالیکه نگاهش به من بود، آغاز به نواختن قطعه دیگری کرد. گویی تنها برای من می نوازد. پس از اینکه از نواختن دست کشید و مردم دست زدند، او در حالیکه یک دست بر سینه، سر خم می کرد، با دست دگرش به من اشاره می کرد، و بعد به طرفم آمد و دستم را صمیمانه  فشرد.

گفتم اش: شرمنده ز کردارم، ز دیونگی ام. دیوانگی ذاتی است، آموختنی نیست، مکتب ندارد.
گفت شرمنده نباش دیوانه! از لحظه ای که تو برخاستی، من تنها برای تو پیانو می زدم!

21 مرداد 1388 ـ 12 اوت 2009 ـ اردوخانی ـ بروکسل

مگر گرگ‌‌اید!

گرگِ پیری در بیشه‌ای مرده، شغا‌ل‌ها و کرکس‌ها لاشه اش را دریده و جز مشتی استخوان چیزی از او برجای نمانده. استخوان ها نیز روزی خاک می شوند. گرگهای دیگر بی تفاوت از کنار استخوان ها گذشته و نمی دانند این ها روزی در تنِ گرگی زنده و چالاک آهوان زیادی دریده.
گرگ ها تاریخ ندارند. چون حافظه تاریخی ندارند از گذشته خبری ندارند! آینده هم ندارند. هیچ موجودی برای شان ارزش ندارد جز خود. تنها خود را می بینند و از روی غریزه تا آنجا که می توانند، می درند و توله پس می اندازند.

اما من! یک انسانم. تاریخ دارم. هر بار که کمترین احساس خود پرستی و خود بزرگ بینی وجودم را فرا می گیرد، با حافظه تاریخی‌ام، اسکلت صده‌ها و ده‌ها سال انسان های از دنیا رفته را به یاد می آورم، و خود را روزی چون آنان می بینم. این تجسم سبب می شود که یکباره تمام پلشتی ها همچون پوستی کهنه و متعفن از وجودم بریزد، خود را آزاد احساس می کنم، خدا و سرنوشتم را سپاسگزار باشم که مال و مقامی ندارم تا دیگران مجبور به چاپلوسی‌ام باشند.

اما شما که امروز در ایران به نام خدا حکومت می کنید! برای حفظ مال، مقام و قدرت، خون مردم را در شیشه می کنید، می زنید، می کشید، شکنجه می دهید، زندان می کنید، مال می اندوزید، آیا لحظه ای اندیشیده اید که از شما هم جر مشتی استخوان که آن هم روزی خاک می شود، بر جای نخواهد ماند؟

آنچه می ماند خدمت تان به امروزیان و آیندگان خواهد بود، مگر گرگ اید؟!

16 مرداد 1388 ــ 7 اوت 2009 ـ بروکسل ــ اردوخانی

بیانیه ای نوشتم و آن را برای اعلام همبستگی و امضای هموطنان با زندانیان هم‌میهن در ایران در یکی از پایگاه های میزبانی گذاشتم. (امضا کنید!)

متن بیانیه به این شرح است:

ما آگاهیم به اینکه اعتراف هایی که از هموطنان و فعالین سیاسی-اجتماعی جلوی دوربین های تلویزیونی گرفته شده می شود، با زور، تهدید، تحقیر و شکنجه همراه است. برای ما، این اعتراف ها هیچ گونه اعتباری ندارند. و اعتراف کنندگان نباید در برابر ملت ایران و مردم جهان شرمنده باشند. شرم بر اعتراف گیران!

ما امضا کنندگان این بیانیه برای همبستگی با اعتراف کنندگان به‌طور نمادین به جاسوسی برای اسراییل، آمریکا، انگلیس، فرانسه، آلمان و حتی بنگلادش اعتراف می‌کنیم. و همه با هم اعلام می کنیم که برای سرنگون کردن نظام جمهوری اسلامی از طریق انقلاب مخملی از کشورهای خارجی کمک مالی گرفته ایم.

ما همه مهدی بازرگان، آیت الله شریعتمداری، سعیدی سیرجانی، علی افشاری، عباس عبدی، حسین قاضیان، سیامک پورزند، رامین جهانبگلو، عزت الله سحابی، کیان تاجبخش، علی شاکری، سید محمد ابطحی، محمد عطریانفر، مازیار بهاری، محسن میردامادی، بهزاد نبوی، صفایی فراهانی، رمضان زاده، محسن امین زاده، تاج زاده و هزاران نفر دیگر که تحت شکنجه قرار گرفته، اعتراف کرده و می کنند، هستیم.

این بیانیه را برای دوستان تان بفرستید!

ابوالفضل اردوخانی

بروکسل/2.8.2009–11/5/1388 امضا کنید!

اعتراض می کنم مادر زن سارکوزی از طرف دامادش به من قول 70 ملیون یورو، برای به ثمر رسیدن انقلاب را داده است. صدر عظم آلمان و همچنین سران سایر کشورهای جهان قول های دیگری به من داده اند.

این طرف( یعنی این جانب) به پهنای ( یعنی به عرض) شما می رسانم که علاوه بر اعترافات بالا، بر خریت خودم هم در برابر ملت ایران اعتراف می کنم.

اریک آرتور بلر با نام ادبی جورج اورول نویسنده ی شهير انگلیسی کتاب معروف «قلعه حیوانات»، در رمان دیگر خود با عنوان»1984» از زبان بازجویی در «وزارت عشق» به متهم خود می نویسد: «آوردنت به اینجا صرفا بیرون کشیدن اعتراف یا مجازات نیست! برای این است که شفایت بدهیم. برای آنکه عاقلت سازیم، به جرمهای احمقانه ای که مرتکب شده ای علاقه نداریم، حزب به کردار علاقه ای ندارد. تنها و تنها به اندیشه اهمیت می دهد.

اطاعت کورکورانه حتی تسلیم مذلت بار ما را راضی نمی سازد. ما رافضی را به این دلیل که در مقابل ما مقاومت می کند نمی کشیم. او را به آیین خود در می آوریم ذهن درونی اش را در اختیار می گیریم نه به صورت ظاهری از صمیم قلب و با جان دل هوادارمان می شود. حتی لحظه مرگ هم نمی توانیم اجازه ی انحراف بدهیم. زمانی که کار ما پایان بیابد جز تاسف از کردار خویش و عشق به «ناظر کبیر» بر جای نخواهد ماند.»

موضوع پخش تلویزیونی اعترافات نیروهای منتقد نظام به اولین سالهای انقلاب باز می گردد. اعتراف آجودانهای شاه و نیروهای ساواک. پس از آن آیت الله شریعتمداری به عنوان اولین روحانی ارشد ایرانی مجبور به اعتراف تلویزیونی شد.

در میانه های دهه شصت هم اعترافات مهدی هاشمی در سیمای جمهوری اسلامی پخش شد. این روند همچنان ادامه داشت تا پای روشنفکران نیز به این وادی کشیده شد.

برنامه ی هویت که زیر نظر سعید امامی و با همکاری حسین شریعتمداری ساخته شد یکی از برنامه هایی بود که در جهت خود تخریبی کامل نیروهای دگراندیش گام بر می داشت.

در سالهای بعد عملیات روانی با قتل دگرباشان و دگر اندیشان -موسوم به قتلهای زنجیره ای- شکل تازه ای به خود گرفت و از فاز اعتراف درمانی به قتل درمانی تغییر یافت.

در سالهای اخیر نیز این روند ادامه داشته است. اعترافات علی افشاری، عباس عبدی، حسین قاضیان، سیامک پورزند، رامین جهانبگلو و حتی تنگ نمودن عرصه بر پیرمرد خوشنامی چون عزت الله سحابی تا مجبور به امضای توبه نامه ای علیه فعالیتهای خود شود.

چند ماه پیش بود که فردی با عنوان آیت الله سید محمد حسین کاظمینی بروجردی در رسانه های داخلی و خارجی مطرح شد. ظاهر امر بر این نکته دلالت داشت که او بعلت خوی و رفتارش توانسته بود افراد بسیاری را به عنوان هوادار و جذب نماید. تا جایی که شایع شد در یک مراسم سخنرانی در تهران نزدیک به یکصد هزار نفر حضور یافته اند و این زنگ خطری برای راویان رسمی دین بود که رقیبی تازه یافته بودند. در مقابل فشارهای دادگاه ویژه روحانیت، بروجردی از خود مقاومت نشان داد و مرم بسیاری نیز به حمایت از وی برخواستند. این غائله چهل روزی به طول انجامید تا در اواسط ماه رمضان سال گذشته نیروهای انتظامی با حمله به منزل ایشان و تخریب دیوار خانه های مجاور و با دستگیری صدها نفر از مدافعان آیت الله، ایشان را راهی اوین کرد.

مهندس مهدی بازرگان در آخرین جلسه‌ی دوره‌ی اوّل مجلس شورای اسلامی گفه بود: «… تا دو روز دیگر عمر نخستین مجلس شورای اسلامی که این‌جانب عضو آن بودم و از مزایای این عضویّت، از جمله مصونیّت پارلمانی برخوردار بودم به پایان می‌رسد. از پس‌فردا من نیز مانند بقیّه موکّلینم قابل تعقیب و بازداشت و تأدیب هستم. به همین دلیل نیز با استفاده از فرصتی که رئیس مجلس در اختیار بنده گذاشته‌اند می‌خواهم به اطّلاع برسانم که اگر در روزهای بعد شاهد گردیدید که بنده را بازداشت کردند و بعد با تبلیغات و سر و صدا اعلام نمودند که بنده جهت بعضی توضیحات و روشن نمودن حقایق در تلویزیون ظاهر خواهم شد و در صورتی که دیدید آن شخص حرف‌هایی غیر از سخنان دیروز و امروز می‌زند و مثل طوطی مطالبی را تکرار می‌کند، بدانید و آگاه باشید که آن فرد مهدی بازرگان نیست.»

صدا و سیمای جمهوری اسلامی سال ۱۳۷۵ سلسله برنامه‌هایی با عنوان «هویت» در نقد و حمله به روشنفکران و نویسندگان از شبکه یک سیما پخش کرد. در این برنامه‌ها از اعترافاتی که از سعیدی سیرجانی، عزت الله سحابی، غلامحسین میرزاصالح پخش و تحلیل‌های مورد نظر مقامات دولتی لابلای آن گنجانده می‌شد. گفته شد که این برنامه محصول مشترک صداوسیما و سعید امامی و حسین شریعتمداری (نماینده ولی فقیه و مدیر مسئول فعلی روزنامه کیهان) بوده‌است. پس از رویداد قتل‌های زنجیره‌ای و افشای تخلفات وزارت اطلاعات این برنامه مجددا مورد توجه قرار گرفت. عزت الله سحابی فیلم‌های گرفته شده را پس از ماه‌ها حبس و شکنجه خود و سایر زندانیان دانست. سعیدی سیرجانی در بخشی از این فیلم‌ها رندانه به شکنجه خود اشاره می‌کند: «اونچه که باعث شد من امشب خودم خواهش کنم که بیایند این برنامه را ضبط کنند صحبتی است که از دو روز پیش شروع شده ولی شاید ده دقیقه قبل یک تلنگر سفتی به روح من خورد. می‌خواستم این صحبت را بکنم که این چیزهایی که در طول این مدت من نوشتم، همه رگه‌هایی از لجبازی شدید دارد و شدیدا پشیمانم از این کار.» (هویت موسسه فرهنگی-انتشاراتی حیان، ص ۸۱)

بعدها و پس از نسیمی از آزادی نسبی که در دوران اصلاحات وزید غلامحسین میرزاصالح و عزت الله سحابی و نیز سایر کسانی که در برنامه هویت فیلم‌های اعترافات آن‌ها پخش شده بود فرصتی یافتند تا فاش کنند که چگونه در طول مدت بازداشت‌شان و تحت چه فشارهای جسمی و روحی مجبور به اقرار و سخن گفتن علیه خود شده بودند. بسیاری از کسانی که در بازداشت‌گاه‌های وزارت اطلاعات شروع به اعتراف علیه خود و اعتقادات خود می‌کردند امیدوار بودند به این ترتیب از دست بازجویانی که اختیار جان و مرگ متهمان‌شان را در دست داشتند خلاصی یابند. تقریبا همه کسانی که فیلم و صدا و نوشته‌های اعترافات‌شان در برنامه تلویزیونی هویت پخش شد، آزاد شدند؛ اما علی اکبر سعیدی سیرجانی این بخت را نداشت و در اسارت جان باخت.

درخت‌نامه ( شجره نامه) تیر چراغ برق نامه!

آشنایی به من تلفن کرد و گفت: آقای فلان که از دوستان نزدیک من است، تلفن کرده و گفته از شما خواهش کنم که روز شنبه برای صرف نهار به همراه من به منزل ایشان تشریف بیاورید. پرسیدم آقای فلان کیست؟ گفت؟ اِه! آقای فلان را نمی شناسید؟! پسر فلان الدوله، نوه بهمان الدوله و…! هرچه بهانه آوردم، آشنایم نپذیرفت و اصرار کرد که حتما باید بیایی! و تاکید کرد؛ می ایم دنبالت که با هم برویم.

روز شنبه، ایشان آمدند و با هم به خانه فلان الدوله رفتیم. ویلایی بسیار بزرگ بود، خارج از شهر…، وارد سالن نشیمن بزرگی شدیم که با فرش های ایرانی، تابلوهای نقاشی، اجناس عتیقه وعکس های زیادی از اجداد فلان الدوله تزیین شده بود. گربه ای سفیدِ ایرانی پر پشمِ پیری هم روی یکی از مبل ها لمیده بود، که زیر چشمی ما را نگاه کرد و به هیچ کس هم محل سگ نمی گذاشت! صاحب خانه مرا با تعارف زیاد (که من در پاسخ کم می آوردم.) به چند مهمان دیگر که اکثرا آنها هم فلان الدوله یا از چاکران شان بودند، و همه نیز مسن، معرفی کردند.

شراب بسیار خوب آورده شد، مهمانان از خوبی شراب گفتند. صاحبخانه که در این مورد اطلاعات زیادی داشت، سخنرانی کوتاهی کرد. من به یک جام شراب قناعت کردم و تمنای چایی کردم. (بهترین نوشیدنی برای من چایی، یا دوغ است. نوشیدن یکی دو استکان چایی همان و نشانی آبرزیگاه پرسیدن همان!)

چیزی که در این سالن بیشتر از همه توجه مرا جلب می کرد، تابلویی بزرگ با قاب مینیاتور در اندازه ی 95*135بود که درخت نامه ی کهن سالِ عظیم و پر از شاخ برگ «فلان الدوله» از زمان بوق، تا به حال را نشان می داد. و جای میوه ها، صدها نام که در ابتدا از کیکاوس، بهمن، سیروس و کیقباد آغاز می شد،و به ابنِ کوفت، ابنِ زهرمار و ابنِ فلان ها، می رسید و در پایان به فلان السطنه، فلان الدوله ها و میزبان ما ختم می شد. نام ایشان به سر یکی از شاخه های بالای درخت می رسید. (این را فراموش نکنید.)

جای شما خالی، در اتاق نهارخوری میزی با غذاهای ایرانی بسیار خوبی چیده شد، و ما را به آنجا دعوت فرمودند. من با کم گویی، پرخوری جانانه ای کردم، ولی بقیه در ضمن پر خوری، پر هم از اجداد و خدمات‌شان طی چند هزار سال تاریخ ایران گفتند. پس از نوش جان کردن غذا، برای صرف دسر، چای و قهوه به اتاق میهمان‌خانه باز گشتیم.

در تمام این مدت من ساکت بودم، به غیر از چند پرسش کوتاه چیزی نگفتم. و تمام توجه ام به درخت نامه بود.

وقتی صاحبخانه متوجه نگاه مداوم من به آن شد، شروع کرد به نقالی. از اندازه تابلو و اینکه ساخته ی دست کدام استاد است، گفت تا خدمات یک به یک اجدادش در چه دوره و کدام پادشاه، سلطان و شاهنشاه! گاهی هم که اشتباه می کرد، چاکران! خطای او را مودبانه با عرض پوزش یادآوری می کردند. در این بین گربه با زحمت و افاده

از جایش برخاست و به طرف پنجره رفت. یکی از چاکران پنجره را باز کرد، گربه بیرون رفت. پس از دقایقی پشت پنجره هویدا شد. یک نفر دیگر از جایش برخاست، پنجره را باز کرد، گربه وارد شد، و در جای قبلی اش لم داد. میزبان از نژاد و اصل و نسب گربه هم تعریف کرد.

پس از این نقالی طولانی، یکی از دوله ها گفت: آقای اردوخانی شما خوب و زیاد می نویسید، ولی کم می گویید. راستی با فلان اردوخانی پروفسورِ معروف نسبتی ندارید؟ پاسخ من منفی بود. باز هم نام چند اردوخانی دیگر را که گویا اشخاص مهمی به نطر ایشان بودند، آورد. نسبت و اصل و نصب‌شان را با من، سئوال کرد. من گفتم : هیچ کدام از این اشخاص را نمی شناسم! و تا آنجا که می دانم، نسبتی هم با آنها ندارم. با خنده افزودم: «چه گویم که ناگفتن ام بهتر است، زبان در دهان بند تنبان سر است!» (یک شوک همگانی، همراه با خنده ای زورکی!)

ادامه دادم: من مانند شما، یا این گربه که درخت‌نامه دارد نیستم. که به گربه های کوروش بگویم: «بیدار شوید تا ببینی آخوندها چه گربه کشی به راه انداخته اند! مانند تیر چراغ برق می مانم. هرچند زبان ترکی را فراموش کردم، ولی پدرم ترک بود. مادرم هم تنکابنی. اگر همین طور عقب برویم، علاوه بر ترک و فارس، در رگ های من خونِ کرد، بختیاری، لر، بلوچ، قشقایی، تاجیک و افغان نیز پیدا می شود! اگر بازهم عقب تر برویم، و به «از پس دادیان» و «پیش دادیان» برسیم، بعید نیست که یکی از اجداد من نیز در خدمت کوروش بوده! حالا به او می گویم: بیدار شو که آخوندا به این کشور دست به آب کرده‌اند، به هر حال از اصل نسب خود خبر ندارم. من مانند تیر چراغ برق می‌مانم.

یک نفر با لبخندی پرسید تیر چراغ برق؟

ــ پیش‌ترها، وقتی می خواستم چیزی را به کسی حواله بدهم، تیر چراغ برق، یا منارجنبان اصفهان را حواله می دادم. وقتی فک و فامیل از شهرهای مختلف ایران به تهران برای دیدن ما می آمدند، می بردم‌شان منارجنبان اصفهان را نشان‌شان بدهم. به خدا بیامرز، مشهدی قاسم، سریدار آنجا، هر دفعه پنج زار تا یک تومان می دادم. از بس که مش قاسم من را دیده بود، با هم رفیق شده بودیم. بعضی وقت ها با هم می نشستیم، یک استکان چایی، یا نان و پنیری می خوردیم و گپی می زدیم. مش قاسم فرزندی نداشت، بدین جهت دلبستگی به من پیدا کرده بود، چند دفعه ای گفت: من با منزل (سکینه خانم همسرش.) صحبت کردم، تو بیا پسر ما بشو، این منارجنبان را بعد از مرگ ما اداره کن! این منار تا ابد می‌جنبد و مردم می‌آیند به دیدنش و از آن بالا می‌روند. روانش شاد، نمی دانست این منار هم مثل خیلی چیزهای دیگر مردم یک روزی در اثر فشار زندگی از جنبیدن می افتد!

در پایان گفتم: از تیر چراغ برق حرف زدم. شما درخت‌نامه دارید. ریشه اش از آدم و حوا، شروع می شود. ( حتی گربه تان هم اصل نسب دارد!) بلانسبت شما بعضی ها هم از میمون! مال من مانند تیر چراغ برق توی کوچه مان در تهران می ماند، هر کسی دستش می رسید شب ها یک سیم قاچاقی (برق صلواتی) به آن وصل می کرد. در حقیقت من تیر چراغ برق نامه دارم.

صاحب خانه بعد از تعاف زیاد و گفتن اینکه اختیار دارید آقای اردوخانی، شما سبب افتخار ما هستید، افزود: حتما شما این حرف ها را می نویسید! من با لبخندی پاسخ دادم. او اضافه کرد: اگر مایل هستی من درخت نامه‌ام را همراه با یک کپی از عکس هایم را به شما می دهم تا بنویسید، البته زحمت شما جبران می شود. خنیدیم و گفتم: درباره اش فکر می کنم!

9 مرداد 1388 ـ 30 ژوییه 2009 ـ اردوخانی بروکسل

قهرو آشتی!

گفت: با تو قهرم، هر آنچه به من داده‌ای، پس می گیری.
آغوش باز کرد. با نگاهی پر مهر در آغوشم گرفت. نوازشم کرد، نوازشم کرد. بوسه‌ها و بوسه‌ها و بوسه‌ها… دستم را گرفت و برد و برد و برد…

گفتم: بیا آشتی کنیم! شاد و خندان به رقص در آمد و گفت: بهتر از این نمی خواهم، بیش از آن نمی خواهم! هر آنچه به من بازگردانده بود، به او بر گرداندم.
این چنین با هم، قهرو آشتی می کنیم!

5 مرداد 1388 ــ 26 ژوییه 2009 ـ بروکسل اردوخانی