نگاشته شده توسط: ordoukhani | فوریه 27, 2008

به مناسبت هشتم مارس، روز جهانی زن؛1 کلیمی

به مناسبت هشتم مارس، روز جهانی زن؛۱ کلیمی

جنبش آزدای خواهانه و گزینش زنان به مقام روحانیت در دین های کلیمی، مسیحی، زرتشتی و اسلام.


کلیمی

( یهودی)؛
جنبش آزدای خواهانه یهودیان که در آلمان سده نوزدهم به وجود آمده بود با یهودیت سنتی از جنبه برابری زن و مرد، در چهارچوب مذاهب دو گانگی داشت.

 

در انجیل تلمود و در شماری از نوشته های خاخام ها، برابری زنان در موقعیتی اجتماعی برابر با موقعیت کودکان  و صغیران در نظر گرفته شده است.

به مناسبت هشتم مارس، روز جهانی زن؛

جنبش آزدای خواهانه و گزینش زنان به مقام روحانیت در دین های کلیمی، مسیحی، زرتشتی و اسلام.


کلیمی

( یهودی)؛
جنبش آزدای خواهانه یهودیان که در آلمان سده نوزدهم به وجود آمده بود با یهودیت سنتی از جنبه برابری زن و مرد، در چهارچوب مذاهب دو گانگی داشت.

 

در انجیل تلمود و در شماری از نوشته های خاخام ها، برابری زنان در موقعیتی اجتماعی برابر با موقعیت کودکان  و صغیران در نظر گرفته شده است.

بر اساس نوشته های دینی، زنان یهودی به علت این که از آموزش و دانش محروم نگه داشته می شدند، زندگی اجتماعی نیز برایشان منع شده بود.

آیا جمله زیربه خاخام «الیزر» نسبت داده نمی شود که در»تلود اورشلیم » می گوید: « بهتر است واژه های تورات را بسوزانیم تا که آن ها را به دست زنان بسپاریم.»؟

زمان بسیاری پس از آن، یعنی در سده دوازدهم، اندیشه خاخام ها تغییر زیادی نکرده بود، چون «مای مونید»در کتاب «بررسی تورات» نوشت: «فرزانگان به ما دستور دادند که یک مرد نباید به دخترش تورات بیاموزد، زیرا اغلب زنان اراده روحی لازم برای یادگیری را ندارند و به علت فقر روحی کلمات تورات را به پر حرفی و یاوه گویی بیهوده تبدیل می کنند.»

با این همه، در کنیسه های پیروان آزادی خواهی، زن و مرد در کنار یکدیگر می نشینند و با یکدیگر دعا می کنند.(در کنیسه سنتی زن و مرد از همدیگر جدا هستند.) افزون بر آن کنیسه های بسیاری را در دنیا، خاخام های زن که دارای امتیازهای مشابه همکاران نرینه خود هستند، اداره می کنند.

 

در گروه های متعصب، تا سده نوزدهم، مرد یهودیِ معتقد از پرودگار سپاسگذار بود که او را زن نیافریده است.
 

اما یهودیت آزاد اندیش این دعا را حذف کرد. برای نمونه، برگزاری مراسم مذهبی سنتی که «می نیام» را تشکیل می دهند تنها می بایست در حضور مردها اجرا شود.( می نیام؛ مراسم دعای مذهبی دست جمعی است که در آن دست کم باید نه نفر نرینه بالاتر از سیزده سال شرکت کنند. در این مراسم زنان شمارش نمی شود.) ولی آزاد اندیشان یهودی نه تنها زن را در این مراسم وارد کردند، بلکه زنان به تنهایی  بدون حضور مردان نیز اجازه یافتند که این مراسم سنتی را اجرا کنند و » می نیام» تشکیل دهند.

 

فرهنگ یهودی هرگز از یک خلاء توسعه نیافته است. این فرهنگ همواره حاصل ارتباط و کشش متقابل با سایر فرهنگ ها بوده است.

اگر جریان آزادی خواهانه در اروپا به وجود امد، بر حسب تصادف نبود. در اروپا به گونه ای دقیق تر در انگلستان بود که نخستین تکان های آزاد سازی زنان آغاز و گسترش یافت.انقلاب صنعتی جابجائی زنان را ( از خانه و مزارع ) با خود همراه آورد بود و آنان را در یک گروه اجتماعی گسترده تر به نوعی رها شده از سر پرستی پدر و همسر رها کرد بود.

در نیمه دوم سده نوزدهم در تمام اروپا مردان و زنان، جنبش فمینیستی را نخست به خواسته های آموزشی و پرورشی سوق دادند.

در آلمان سده نوزدهم نیز گروهی از روشنفکران یهودی تصمیم گرفتند برای هماهنگ کردن یهودیت با تمدن امروزین ، آن را اصلاح کنند.

با این وجود می بایست منتظر سال 1936 می ماندند تا نخستین خاخام زن به نام «رگینا یوناس»  توسط «ماکس ون یمین» خاخام آزادی خواه برگزیده شود.

«رگینا یوناس» در سال 1944 در سن 42 سالگی در اسارت نازی ها  کشته شد.

اما پس از او چندین سال می گذرد تا زن دیگری به همان مقام برسد.

 

از سوی دیگر انقلاب اخلاقی دنیای غرب را دگرگون کرد. جنبش های فمینیستی که روز بروز گسترده تر می شدند،در سال 1970 سامان می یابند. تسط زن بر بدن خود که نخستین بار در تاریخ در پرتو تهیه قرص ضد بارداری امکان می پذیرد ، برای همه زنان چشم اندازی نوین را می گشاید.

 

جنبش های مذهبی آزادی خواهانه آمریکایی از این جریان عقب نیفتاده اند و بر ضد مراتب مذهبی زن ستیز می شورند.

 

جنبش اصلاح طلب خواه، محافظه کار و باز سازنده، موقعیت زن را در چهار چوب زندگی مذهبی تغییر می دهند و چنین استدلال می کنند که یهودیت همواره توانسته است خود را با تغییرات وفق دهد و این قوانین دینی با شرایط تاریخی زیستی تغییر یافته و تبدیل می گردند.

در سده دهم میلادی خاخام «کرشوم»فرمانی جهت ممنوعیت تعدد زوج ها منتشر کرد که مورد توجه تمام جمعیت یهودی اروپا قرار گرفته بود.

در سال 1972 «سالی پرین ساند» نخستین زنی است که در آمریکا به عنوان خاخام برگزیده می شود.

بدین سان حرکت از نو آغاز می گردد و در پی او چندین زن به مقام خاخامی دست می یابند. به سال 1996 در آمریکا بیش از 350 خاخام زن در کنیسه ها موقعیتی برابر با مردان هم سلک دارند. شماری که همیشه رو به افزایش است.

اروپا نیز این جنبش را دنبال کرده، به گونه ای که در پایان هزاره دوم، 25 زن با مقام خاخامی مراسم مذهبی را برگزار می کنند. این نخستین نسل از خاخام های زن، چالشی در پیش روی زنان می گذارد، به همان گونه که یکی ازشرکت کنندگان زن در کنگره خاخام های زن در برلین در سال 1999 گفت:«این کاری بس دشوار و پر از ضد و نقیض است که شما بتوانید به بررسی نوشته هایی مربوط به سنتی بپردازید که آن را دوست دارید، ولی ظاهرا در آن وجود خارجی ندارید، تاریخی که به شما تعلق دارد، ولی شما در هیچ جای آن پدیدار نمی شوید. در نظام قانونی که در آن موقعیت شما به عنوان یک زن ، با یک صغیر یا یک دارائی منقول یکسان شمرده می شود.»

ادامه دارد… 8 اسفند 1386 ــ 27 فوریه 2008

Advertisements

Responses

  1. سلام.
    استاد کم لطف شدید .

  2. درود بر اردو خانی گرامی .
    هشتم مارچ مبارکتان باد . هاهاهاااا . شوخی .
    امروز در اخبار شهروند تورنتوی کانادا از قول جناب حسن زرهی خواندم که :
    برای از دین برگشته گان اگر مرد اند حکم اعدام و برای زنانی مرتد حبس ابد تجویز نموده اند . پناه برخدا . و نیز بر تحصیلات زنان محدودیت ها وضع کرده اند بسیار .
    http://shahrvand.com/
    از حضور و پیامتان ممنونم .
    شاداب باشی .
    با محبت .

  3. سلام.
    خدا رو شکر که الان بهترید . فکر نمی کنید برای از پیری گفتن هنوز برای شما زود باشه.
    تمام مطالب رو که نوشته بودید رو خونده بدم و استفاده لازم رو برده بودم هر چند اکثر مطالب رو قبلا جسته گریخته شنیده بودم ولی خوشحالم که دوباره همه اون مطالب رو یکجا دیدم.

  4. سلام

    اتریش چه خبر

  5. سلام آقای اردوخانی عزیز
    عرض ادب و احترام

  6. ار دو خانی عزیزسلام!
    به تازه نوشته ودکلمه ء دعوت تان میکنم.
    ظریفی

  7. سلام
    امضا و متن اعتراض ده ها هزار ایرانی به درج نام جعلی خلیج عربی در نقشه گوگل

  8. سلام.
    به قول دوستی و آن گاه خدا توجیه را آفرید.
    راستی اگر این جملات مثل مانند رو یک جا به صورت کتاب گرد آ وری کنید حتما برای هم نسل های من مفید فایده خواهد بود.

  9. اگر دغدغه ای از جنس داستان کوتاه دارید، پاتوق ادبی شما را دعوت میکند هر هفته مهمانش باشید و نقد و نظر حرفه ایتان را گوشه دفترش بنویسید.

    «یه نخ.فقط یکی» (علی یوسفی)

  10. شما منو لینک نکردید
    نوشته تان را خواندم چیزی قابل عرضی نبود.
    ..


پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

دسته‌ها

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: